|
|
 |
« :» |
|
TÜRK ADI
Türk Milleti'nin tarihi insanl?k tarihi kadar eskidir. "Türk" sözü tarihin en eski ça?lar?ndan beri kullan?l?yordu ve belirli bir kavmin yada kavimler birli?inin ad? olarak mevcuttu.
Türkler'in köklü ve çok zengin bir tarihe ve kültüre sahip olmas? nedeniyle birçok bilim adam? "Türk" ad?n?n nereden geldi?i hakk?nda ara?t?rmalar yapm??, bu ara?t?rmalar neticeside Türk ad? ilk defa MÖ. XIV. yy'da "Tik" vveya "Tikler" ad?yla geçmeye ba?lam??t?r. Di?er bir görü?e göre ise Türk ad? MÖ. XIV. yy'dan öncede varoldu?udur. Zira Türk ?rk?n?n tarihi insanl???n tarihi kadar eskidir. Bu gerçe?i kavmi ve milli mitolojilerde ve tarihi olu?umlarda izaheden eski kay?tlarda görmek mümkün olmaktad?r.
Türk ?rk?n?n çok eski olmas? nedeniyle Türk ad?n?n nerden geldi?i hakk?nda birçok iddia ve görü?ler ileriye sürmü?lerdir. Buna göre,
-Heredotos'un do??u kavimleri aras?nda zikretti?i TARG?TAB'lar.
-?skit topraklar?nda do?duklar? söylenen TYRKAE'ler
-Tevratta ad? geçen Togarma'lar.
-Eski Hint kaynaklar?nda tesadüf edilen TURUKHA'lar veya THRAK'lar
-Esiki Ön Asya çivili metinleride görülen TURUKKU'lar.
-Çin Kaynaklar?nda MÖ. I.yy'da rol oynad?klar? belirtilen T?K veya D?'ler
Bizzat "Türk" ad?n? ta??yan Türk kavimleri olarak gösterilmektedir.
?slam kaynaklar?nda yer alan ?ran men?eli "Zend - Avesta" rivayetleri ile ?srail men?eli "Tevrat" rivatetleride Nuh Peygamber'in torunu olan Yafes'in o?lu "Türk" ile ?ran rivayetlerideki Feridun'un o?lu "Türac" vveya "Tur"un soyu türk ad?n? ta??yan ilk kavim olarak gösterilmek istenmi?tir.
"Avesta"da yer alan "Ebül Be?er"den (1) ,Cemil ve o?u Ferdiun'dan bahsedilmektedir. "Ferdidun ülkesi Salm, Irak ve Turak (Türk) ismindeki üç o?lu aras?nda pay etmi?tir. Salma!a bugünkü ?ran ve havalisi, Irak'a bugünkü Irak ve havalisi ,Turak'a ise Orta Asya ve Çin havvalisi dü?mü?tür. Feridun ölünce Irak, Salm'a sald?rarak ?ran ve havalisini alm??,dahasonra Turak'a sald?rm??t?r.
Irak, Turak'? yenememi?, sava? bunlar?n torunlar?na uzanan dek senelerce sürmü?tür. Sonunda Turak'?n torunu "Afrasyap"(2) Irak torunun "Muncihir"i ma?lup ederek Ceyhun nehri s?n?r kabul edilen bir anla?ma yapm??t?r. Bu tarihten sonra ceyhun nehri do?usunda "TURAN", bat?s?na da "?RAN" denmi?tir.
Tevrat rivayetleride ise Nuh tufan?ndan sonra Nuh peygamber dünyay? üç o?lu aras?nda pay etmi?.Yafes'e Orta Asya ve Çin ülkeleri dü?mü?,Yafes ölürken taht?n? sekiz o?ullar?ndan biri olan "TÜRK" e b?rakm??t?r.
Görülmektedirki Hz. Adem devrina yak?n zamanlarda Turak(Türk)'den ?ran-Turan sava?lar?ndan ve Alp Er Tunga gibi büyük bir Türk Ba?bu?unndan ve Saka ?mparatorlu?u Ka?a'n?ndan bahsedilmektedir. Yukar?da mitoloji ve tarihi kay?tlar içerisinde yer alan "Türk" kelimeleriden ,Türk ad?n?n nekadar eski oldu?u ortyaya ç?kmaktad?r.
MÖ XIV. yy'da yer alna "Tik"ler ile dünyada mevcut olan medeniyetlerin en eskisi olan MÖ. VII. yy. da Orta Asya'da kurulan "Anav" medeniyeti de Türkler taraf?ndan kurulmu?tu. O halde Türkler MÖ. XIV. yy'da Tik'ler , MÖ. VII. yy'da Anavlar ,MÖ IV yy'da Sakalr ile tarih kay?tlar?nda yer almaktad?r.
Türk kelimesinin yaz?l? olarak kullan?lmas? ilk defa MÖ 1328 y?l?nda Çin tarihide "Tu-Kiu" ?eklinde görülmektedir.
MÖ. I yy'da Roma'l? yazarlardan biri olan Pompeius Meala'n?n Azak Denizi kuzeyinde ya?ayan halktan "Turcae" olarak bahsetmesi ile ilk defa yaz?l? olarak kar??la??yoruz.
Türk ad?n?n tarih sahnesine ç?k??? MS VI yy'da kurulan Kök-Türk Devleti ile olmu?tur. Orhun kitablerinde yer alan "Türk" ad? daha çok "Türük" ?eklide gösterilmektedir. Bundan dolay? Türk kelimesini Türk Devleti'nin ilk defa resmi olarak kullan?lan siyasi te?ekkülün Kök-Türk imparatorlu?u oldu?u bilinmektedir. Kök-Türkler'in ilk dönemlerinde Türk sözü bir devlet ad? olarak kullan?lm??ken,sonrada Türk millietini ifade etmek için kullan?lmaya ba?lanm??t?r.
MS. 585 y?l?nda Çin ?mparatoru'nun KÖK-TÜRK Ka?an? ??bara'ya yazd??? mektupta"Büyük Türk Ka?an?" diye hitap etmesi, ??bara Ka?an'?n ise Çin ?mparatoruna vverdi?i cevabi mektupta "Türk Devleti'nin Tanr? taraf?ndan kurulu?undan bu yana 50 y?l geçti" hitaplar? Türk ad?n? resmile?tirmi?tir.
Kök-Türk yaz?tlar?nda Türk sözü daha çok "Türk Budun" ?eklide geçmektedir. Türk Budun'un ise Türk Milleti oldu?u bilinmektedir. Dolay?s?yla türk ad? bu dönemlerde bir toplulu?un veya kavmin isminden ziyade ,siyasi bir mensubiyeti belirleyen bir kelime olarak görülmektedir. Yani Türk soyuna mensup olan bütün boylar? ve topluluklar? ifade etmek üzere milli bir isim haline gelmi?tir.
Türk'ün Manas?
Türk ad?na çe?itli kaynak ve ara?t?rmalarda türlü manalar verilmi?tir. Çin kaynaklar? Tu-küe (Türk)'ü mi?fer olarak , ?slam kaynaklar? ise ses benzetmesine dayanarak terkedilmi?,olgunlukça?? ve benzeri manalar vererek yeni anlamlar üretmi?tir.
XIX. as?rda A. Vambery'nin ilmi izaha yak?n olan fikrine göre ise Türk kelimesi "TÜREMEK"ten gelmektedir. Zira Gökalp bunu "TÜREL?" yani kanun ve nizam sahibi olarak aç?klam??t?r.
Ancak Türk sözünün cins isim olarak "GÜÇ-KUVVET" manas?nda oldu?u, buradaki Türk kelimesinin milletin ad? olan "Türk" kelimesi ile ayn? oldu?u A.V. Le Coq taraf?ndan ileri sürülmü?tür. Bu iddia Kök-Türk kitabelerinin çözücüsü olan V. Thomsen taraf?ndan kabul edilmi?,ayn? iddia G. Nemeth'in tetkikleri ile de ispat edilmi?tir.
Ayr?ca Türk kelimesinin cins isim olarak "ALTAYLI" (Ceyhu ötesi Turanl?) kavimlerini ifade etmek üzere 420 y?llar?na ait bir Pers metninde,daha sonradan 515 hadiseleri dolay?s?yla "Türk-Hun"(Kudretli-Hun) tabirleride geçti?i bilinmektedir.
?ran kaynaklar?nda Türk sözü "Güzel ?nsan" kar??l???nda kullan?l?rken, XI. yy'da Ka?karl? Mahmut "Türk ad?n?n Türkler'e Tanr? taraf?ndan verildi?ini " belirterek,"Gençlik,kuvvet,kudret ve olgunluk ça??" demek oldu?unu bir kez daha belirtmi?tir. Tarihçiler ise Türk kelimesinin "Güçlü-Kuvvetli" anlam?na geldi?ini kabul etmektedirler.
Kaynak: Prof. Dr. ?BRAH?M KAFESO?LU Türk Milli Kültürü
|
K-A-R-L-I-Ğ-I-N-A-Y-D-I-N-L-I-Ğ-A-K-A-V-U-Ş-T-U-Ğ-U-Y-R-D-E-S-İ-N-İ-Z... » ATATÜRK & TÜRKİYEM » Türk Dünyası » Tarihte Türkiye (Moderatör: EsraKatuN)Konu: 
TÜRK ADI
